Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği yayımlandı

24 Eylül 2026 tarihli ve 33380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği ile ekonomik faaliyetlerin çevresel açıdan sürdürülebilir olarak değerlendirilmesine ilişkin ulusal çerçeve oluşturuldu. Yönetmelikle Türkiye Yeşil Taksonomisi’nin uygulama şartları, teknik tarama kriterleri, raporlama ve doğrulama süreçleri ile Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemi’ne ilişkin usul ve esaslar düzenlendi. 

7552 sayılı İklim Kanunu çerçevesinde hazırlanan Yönetmelik; sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu ekonomik faaliyetlerin desteklenmesini, sürdürülebilir yatırımlara finansman akışının teşvik edilmesini ve piyasada yeşile boyamanın önlenmesini amaçlıyor. Yönetmelik, 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyeti kapsıyor.

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, hangi yatırımların ve ekonomik faaliyetlerin çevresel açıdan gerçekten "sürdürülebilir" olduğunu belirlemek için resmi, ortak bir değerlendirme dili ve yasal altyapı oluşturmaya yarayacak. İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından hazırlanan bu düzenleme, temel olarak Türkiye'nin düşük karbonlu ekonomiye geçişini kolaylaştırmayı ve Avrupa Birliği (AB) standartlarına uyumunu sağlamayı amaçlıyor.

Yönetmeliğin sağladığı temel faydalar ve işlevler şunlar:

1. Yeşil Finansmana Erişimi Kolaylaştıracak

Türk sanayicilerinin ve işletmelerinin uluslararası piyasalardaki yeşil fonlardan ve sürdürülebilir finansman kaynaklarından daha fazla pay alabilmesini sağlayacak. Yatırımcılar, bu kriterlere uyan projelere güvenle fon aktarabilecek.

2. "Yeşile Boyama" (Greenwashing) Riskini Önleyecek

Şirketlerin veya projelerin çevresel standartlara uymadığı halde kendilerini yanıltıcı şekilde "çevre dostu" veya "yeşil" ilan etmelerinin önüne geçilecek. Piyasada şeffaflık ve güven ortamı kurulacak.

3. Sürdürülebilir Yatırımlara Rehberlik Edecek

Yönetmelik toplam 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyeti kapsıyor. AB mevzuatından farklı olarak, Türkiye’nin ekonomik yapısı göz önünde bulundurularak tarım ve turizm sektörleri de bu kapsama dahil edildi. Hangi yatırımların çevreye katkı sağladığı net teknik tarama kriterleriyle ölçülecek.

Bir Faaliyetin "Yeşil" Sayılabilmesi için 3 Temel Şart (Eş Zamanlı):

• Önemli Katkı: Belirlenen 6 çevresel hedeften (sera gazı azaltımı, iklim değişikliğine uyum, su/deniz kaynaklarının korunması, döngüsel ekonomi, kirliliğin önlenmesi, biyoçeşitlilik) en az birine önemli ölçüde katkı sağlamalı.
• Önemli Zarar Vermeme (DNSH): Kalan diğer çevresel hedeflerin hiçbirine zarar vermemeli.
• Asgari Sosyal Koruma: Sosyal ve ekonomik hakları ihlal etmeyen, iş gücü ve sosyal koruma standartlarına tam uyumlu bir yapıda olmalı.

Uygulama ve Raporlama Takvimi:

Reel Sektör: Şirketler için raporlama başlangıçta gönüllülük esasına dayanacak. Ancak bankalardan yeşil kredi veya finansman talep eden şirketlerden bu raporlama zorunlu olarak istenebilecek. 

Finans Sektörü: Bankalar, aracı kurumlar ve sigorta şirketleri gibi finansal kuruluşlar için 1 Ocak 2029 tarihinden itibaren taksonomi raporlaması yapmak yasal olarak zorunlu olacak.

İnşaat malzemesi sanayisine nasıl etki edecek?

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, inşaat malzemesi sanayisinde köklü bir dönüşümü tetikleyecek ve sektörü daha düşük karbonlu, döngüsel bir yapıya zorlayacak. İnşaat ve çimento gibi sektörler, Türkiye'nin emisyon yoğunluğunun en yüksek olduğu alanlar arasında yer aldığı için bu yönetmeliğin etkilerini en doğrudan hissedecek iş kolları arasında yer alıyor.

Yönetmeliğin inşaat malzemesi sanayisine getireceği temel etkiler şunlar:

1. Yeşil Finansman ve Kredilere Erişim Kolaylığı

Gelecekte bankalar ve uluslararası fonlar, kredi verirken projelerin taksonomiye uyumunu şart koşacaktır. Taksonomi kriterlerine (örneğin düşük karbonlu çimento üretimi, geri dönüştürülmüş agrega kullanımı) uyan firmalar daha uygun faizli ve uzun vadeli "yeşil kredilere" erişebilecektir. Kriterleri karşılamayan geleneksel üretim hatları ise finansman bulmakta zorlanacaktır.

2. Teknik Tarama Kriterleri ve Ürün Standartları

Yönetmelik kapsamında inşaat malzemeleri için katı teknik tarama kriterleri uygulanacak. Bir malzemenin "yeşil" sayılabilmesi için şu şartlar aranacak:

• Döngüsel Ekonomi: Malzemelerin üretiminde geri dönüştürülmüş içerik oranının yüksek olması ve yıkım atıklarının yeniden ekonomiye kazandırılması teşvik edilecek.
• Enerji ve Karbon Yoğunluğu: Çimento, demir-çelik, cam ve alçı gibi enerji yoğun malzemelerin üretim süreçlerinde yenilenebilir enerji kullanımı ve enerji verimliliği yatırımları öne çıkacak.

3. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ile Tam Uyum

​Türkiye inşaat malzemesi sanayisinin en büyük ihracat pazarı Avrupa Birliği'dir. AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında çimento ve demir-çelik gibi sektörler zaten mali yükümlülük altındadır. Türkiye'nin kendi taksonomisini devreye alması, yerli üreticilerin AB standartlarına uyumunu yasallaştıracak ve ihracatta rekabet avantajını korumalarını sağlayacaktır.

4. Yeşil Bina Projelerinde Zorunlu Tercih Olma

Yönetmelik yalnızca malzeme üreticilerini değil, gayrimenkul geliştiricilerini ve müteahhitleri de bağlamaktadır. Taksonomiye uyumlu (yeşil) bina inşa etmek isteyen müteahhitler, satın aldıkları malzemelerin de bu kriterleri karşılamasını isteyecektir. Bu durum, Çevresel Ürün Beyanı (EPD) belgesine sahip, karbon ayak izi düşük malzemelere olan talebi agresif bir şekilde artıracaktır.

Riskler ve Fırsatlar Dengesi

Fırsat: Ar-Ge ve inovasyona yatırım yaparak ürün gamını yeşillendiren firmalar, hem iç piyasada hem de ihracatta pazar payını hızla artıracaktır.

Risk: Dönüşüm maliyetlerini karşılayamayan, karbon yoğun üretim sarmalından çıkamayan KOBİ ölçeğindeki üreticiler finansman ve pazar kaybı riskiyle karşı karşıya kalacaktır.

Yönetmeliğe ulaşmak için tıklayınız.