FOKUS 2026-I etkinliğinde sektörün 2033 dijital dönüşüm yol haritası çizildi

buildingSMART Türkiye tarafından düzenlenen FOKUS 2026-I etkinliğinde, Türkiye’nin inşaat sektöründe dijital dönüşüm vizyonu, BIM tabanlı proje teslim süreçleri ve e-ruhsat altyapısına yönelik çalışmalar kamu ve özel sektör temsilcilerinin katılımıyla kapsamlı şekilde değerlendirildi. Etkinlik, sektörün 12. Kalkınma Planı hedefleri doğrultusunda dijitalleşme sürecini hızlandırmayı amaçlayan politika ve uygulamaları gündeme taşıdı. Konuşmacılar, sektörün dijital dönüşümünde standartlaşma ve mevzuat uyumunun kritik rolüne dikkat çekti.

FOKUS 2026-I etkinliği, inşaat ve yapı sektöründe dijital dönüşümün hız kazandığı bir dönemde kamu, akademi ve özel sektör temsilcilerini bir araya getirdi. Etkinlikte, Türkiye’nin 12. Kalkınma Planı kapsamında inşaat ekosisteminde dijitalleşmenin artırılmasına yönelik politika ve tedbirler, BIM tabanlı proje üretim süreçleri ve e-ruhsat altyapıları masaya yatırıldı. Konuşmacılar, 2027’den 2033’e uzanan kademeli dönüşüm planı ile sektörün tamamen dijital proje teslim sistemine geçişini sağlayacak yol haritasını ele aldı.

Açılış konuşmasını bSTR Yürütme Kurulu Başkanı ve Türkiye İMSAD Yönetim Kurulu Üyesi Muhammed Maraşlı’nın yaptığı toplantının moderatörlüğünü, bSTR İletişim Çalışma Grubu Koordinatörü ve Turner Genel Müdür Yardımcısı İlayda Öner Mermerbaş üstlendi. Toplantıda T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü Mesleki Düzenleme Dairesi Başkanı Buket Sağıroğlu ile Emlak Konut GYO A.Ş. Projeler Daire Başkanı İlyas Fehim Çelik konuşmacı olarak yer aldı. Toplantı öncesinde ise MEXT Teknoloji Merkezi Satış ve İş Geliştirme Müdürü Onat Baykara, MEXT Teknoloji Merkezi’nin faaliyetlerine ilişkin kısa bir bilgilendirme gerçekleştirdi.

“Dijital dönüşüm sektör için kaçınılmaz bir gereklilik haline geldi”

bSTR Yürütme Kurulu Başkanı ve Türkiye İMSAD Yönetim Kurulu Üyesi Muhammed Maraşlı, konuşmasında dijital dönüşümün artık sektör için kaçınılmaz bir gereklilik haline geldiğini vurgulayarak, inşaat sektörünün veri temelli üretim, yapay zeka ve BIM tabanlı süreçlerle yeniden şekillendiğini ifade etti. Maraşlı; “İçinde bulunduğumuz dönemde yalnızca üretmek ya da projeleri planlamak artık yeterli değil. Hızla değişen teknolojiye uyum sağlayabilmek ve uluslararası rekabet gücümüzü artırabilmek için dijital dönüşümü tüm iş süreçlerimizin ayrılmaz bir parçası haline getirmemiz gerekiyor” dedi. Kamu ve özel sektörün ortak hareket etmesinin önemine dikkat çekerek, FOKUS toplantılarının sektörün ortak vizyon geliştirmesinde kritik rol oynadığını belirtti. Etkinlik, dijital dönüşümün yalnızca teknolojik değil, aynı zamanda mevzuat, standartlaşma ve kurumsal kapasite geliştirme boyutlarıyla ele alınması gerektiğini ortaya koydu.

Dijital Dönüşümün Stratejik Çerçevesi: 12. Kalkınma Planı, Stratejik Plan ve Mevzuat Çalışmaları

Etkinlikte ilk olarak T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü Mesleki Düzenleme Dairesi Başkanı Buket Sağıroğlu, Türkiye’nin dijital inşaat dönüşümüne yönelik yürütülen politikaları aktardı. Sağıroğlu, 12. Kalkınma Planı kapsamında inşaat ekosisteminde dijitalleşmenin artırılmasına yönelik hedeflere dikkat çekerek, BIM ve yaşam döngüsü analizlerinin kademeli olarak zorunlu hale getirileceğini ifade etti. Ayrıca dijital proje teslimi ve otomatik proje kontrol sistemlerine ilişkin hukuki ve teknik altyapı çalışmalarının sürdüğünü belirten Sağıroğlu, Türkiye–Birleşik Krallık Dijital İnşaat ve BIM İş Birliği Programı kapsamında yürütülen pilot projelerin, yeni mevzuat çalışmalarına katkı sağladığını vurguladı.

TR–UK Dijital İnşaat ve BIM iş birliği ile pilot projeler değerlendirildi

Etkinlikte, Eylül 2024’ten bu yana sürdürülen TR–UK Dijital İnşaat ve BIM İş Birliği Programı kapsamında gerçekleştirilen çalışmalar da ele alındı. Çalıştaylar, teknik eğitimler ve Birleşik Krallık’a yapılan çalışma ziyaretleri ile desteklenen programın, ISO 19650 standartlarının Türkiye uygulamalarına uyarlanmasında önemli bir test alanı oluşturduğu ifade edildi. Bu kapsamda yürütülen Kuzey Esenler 1709-1 BIM Pilot Projesi ile, BIM tabanlı proje üretim süreçlerinin yapı ruhsatı eki gerçek bir proje üzerinde uygulanarak, hem teknik hem de idari süreçlerin test edildiği belirtildi. Pilot çalışma, Türkiye’de dijital proje teslim sistemine geçiş için kritik bir deneyim alanı olarak değerlendirildi.

Emlak Konut’ta BIM uygulamaları ve kurumsal dönüşüm ele alındı

Etkinliğin bir diğer konuşmacısı Emlak Konut GYO A.Ş. Projeler Daire Başkanı İlyas Fehim Çelik, kurum içinde BIM’e geçiş sürecine ilişkin deneyimlerini paylaştı. Çelik, dönüşüm sürecine teknik adaptasyondan önce insan kaynağı ve organizasyonel yapılanma ile başladıklarını ifade etti. BIM Uygulama Planı kapsamında disiplinler arası koordinasyon yapısının yeniden kurgulandığını belirten Çelik, rol ve sorumluluk matrislerinin netleştirildiğini, LOD/LOI 300/400 seviyesinde standartların tanımlandığını ve tüm proje süreçlerinin veri odaklı bir yapıya dönüştürüldüğünü aktardı. Ayrıca çakışma yönetimi, isimlendirme standartları ve TIDP/MIDP teslim planlarının kurumsal BIM stratejisinin temelini oluşturduğunu vurguladı. Kuzey Esenler 1709-1 BIM Pilot Projesi’nde de bu tecrübelerini bir kez daha hayata geçirme fırsatı yakaladıklarını belirterek, dijital dönüşümü sadece proje aşamasında kalmayıp saha yönetiminden site yönetimine kadar tüm süreci kapsayacak bir şekilde ele alacaklarını ve projelerinin dijital ikizini oluşturmayı hedeflediklerini belirtti.

e-PYS Projesi ve Bakanlığın e-ruhsat sistemine ulaşmaya yönelik 2033’e uzanan hedefleri aktarıldı

Etkinlikte ayrıca, Türkiye’nin dijital dönüşüm yol haritasının en kritik bileşenlerinden biri olan e-Proje Yönetim Sistemi (e-PYS) Projesi ele alındı. 2028 hedefiyle geliştirilecek e-PYS platformunun , yapı ruhsatı eki proje üretim ve onay süreçlerini dijitalleştirerek yaklaşık 72.000 tasarım ofisini ve diğer paydaşları kapsayan bir dönüşüme altyapı sağlaması hedefleniyor. Sistemin BIM ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS) entegrasyonu ile çalışacağı, ruhsat süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve düşük maliyetli hale getirileceği ifade edilirken; 2027–2033 döneminde kademeli geçiş modeliyle Türkiye genelinde dijital proje teslimine tamamen geçilmesinin planlandığı belirtildi.

Buket Sağıroğlu, gelecekte BIM veri modelleri ile Coğrafi Bilgi Sistemlerinin (GIS) entegre edilmesini ve yapı bilgilerinin kent bilgi sistemlerine aktarılabilmesini hedeflediklerini, böylece ruhsat süreçleri ile şehir yönetim sistemleri arasında veri akışının kurulmuş olacağını ve yapı bilgilerinin şehir ölçeğinde izlenebilir ve sürdürülebilir hale geleceğini vurguladı.